# Bệnh tiểu đường NÊN và KHÔNG NÊN ăn gì ? Các lưu ý

Bệnh tiểu đường & chế độ ăn uống phù hợp

Bệnh tiểu đường có thể được kiểm soát hiệu quả thông qua chế độ ăn uống thích hợp. Vậy, khi bị bệnh này nên ăn gì và không nên ăn gì, nguyên tắc ăn uống?

Các bác sĩ chuyên khoa khuyên rằng thực đơn của bệnh nhân tiểu đường không nên quá kiêng khem mà vẫn phải cung cấp đầy đủ các chất để có thể cung cấp một lượng năng lượng ổn định để cơ thể không bị suy nhược.

bệnh tiểu đường nên có chế độ ăn uống như thế nào

Chế độ ăn uống cho người bệnh tiểu đường như thế nào là phù hợp với?

1. Bị bệnh tiểu đường nên ăn những thực phẩm gì?

Dựa vào những công trình nghiên cứu khoa học lớn nhất thế kỷ XX về dinh dưỡng dành cho người bệnh như: “Bí mật dinh dưỡng cho sức khỏe toàn diện” (của các chuyên gia từ Đại học Oxford và Cornell), Tiến sĩ Biswaroop - chuyên gia Quốc tế về chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc… Chúng tôi đã tổng hợp và xây dựng chế độ ăn thực vật nguyên dạng dành cho bệnh nhân bị tiểu đường như sau:

‑ Trái cây: Bệnh nhân tiểu đường nên ăn các loại trái cây có chỉ số đường thấp như táo, thanh long, nho, ổi… những loại trái cây tươi cung cấp năng lượng, chất xơ, vi lượng, bên cạnh đó đường fructose có trong các loại trái cây này sẽ không làm đường huyết tăng nhanh.

những loại trái cây rau củ nên ăn khi bị tiểu đường

4 loại trái cây được đánh giá là tốt nhất cho người bệnh tiểu đường

Trái cây tốt nhất nên ăn vào lúc đói, có thể dùng nó để thay thế hoàn toàn bữa sáng. Khối lượng trái cây ít nhất nên cung cấp được tính bằng công thức: Cân nặng của bệnh nhân x 10g. Người bệnh 60kg sẽ ăn sáng bằng khoảng 600g trái cây ít ngọt.

‑ Rau củ quả tươi: Nhóm thực phẩm rau củ quả tươi rất tốt cho người bệnh tiểu đường, nhất là rau lá màu xanh. Các loại rau củ quả tươi cung cấp năng lượng qua lượng đường bột vừa phải, các chất vitamin, chất xơ, hoạt tính chất chống oxy hóa, và các dược tính kháng viêm…

Nên ăn khối lượng tính theo công thức: Cân nặng (kg) x 5g trên 1 bữa ăn. Người bệnh 60kg sẽ ăn 300g rau củ quả 1 bữa ăn, có thể kết hợp ăn thêm một chút cá và cơm (các loại gạo nguyên cám như gạo mầm, gạo lứt). Các loại rau tốt cho người bệnh cần bổ sung nhiều như: nha đam, gừng, hung xoăn, khổ qua, diếp cá…

‑ Các loại hạt: Chế độ ăn uống của bệnh nhân tiểu đường là nên ăn các loại hạt như óc chó, hạnh nhân, hạt điều… nhằm bổ sung chất béo và chất đạm cho cơ thể. Tốt nhất nên ăn kiểu sấy khô nguyên dạng, không chế biến, tẩm ướp gia vị.

Khối lượng ăn được tính bằng cân nặng x 0.5g/ 1 ngày. Ví dụ người bệnh 65kg sẽ ăn tối đa 32.5g hạt. Trước khi ăn nên ngâm nước hạt trước để hạt mềm ra, cơ thể dễ hấp thụ enzyme và chất dinh dưỡng từ hạt hơn.

Các loại đậu: Đậu xanh, đậu đỏ, đậu thận, đậu trắng… đều rất tốt cho việc cung cấp đạm và đường bột. Lượng đậu cung cấp tối thiểu bằng cân nặng x 0.5g/1 ngày. Nên ngâm các loại đậu qua đêm sau đó hấp lên ăn kèm trong bữa chính để bảo toàn chất dinh dưỡng có trong đậu.

bênh tiểu đường nên ăn các loại hạt

Nhóm các loại đậu rất cần thiết trong mỗi bữa ăn của bệnh nhân tiểu đường

2. Những thực phẩm bệnh nhân tiểu đường không nên ăn

- Các loại thực phẩm ngọt: Lượng đường trong cơ thể người bệnh là rất cao, vì vậy bệnh nhân tiểu đường cần kiêng tuyệt đối các vị ngọt đặc biệt là vị ngọt nhân tạo.

Nên hạn chế tối đa các loại bánh kẹo, nước ngọt có gas, các loại trái cây có vị ngọt quá đậm như mít, sầu riêng, đu đủ…

- Tinh bột: Đối với bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường, tinh bột là nhóm thực phẩm không nên ăn nhiều trong mỗi bữa ăn, kể cả cơm, phở, bún… cũng rất cần phải hạn chế. Tuyệt đối không ăn những thức ăn ăn liền, đóng gói, như mì tôm, phở, chá ăn liền…

- Đồ ăn có chứa nhiều chất béo bão hòa, transfat, cholesterol: Bệnh nhân tiểu đường có chế độ ăn uống sẽ rất khó kiểm soát đường huyết khi ăn những thực phẩm chứa nhiều chất béo này. Thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa, chứa cholesterol mà người bệnh cần hạn chế như: Thịt mỡ, nội tạng động vật, lòng đỏ trứng, bơ sữa, phô mai, nước cốt dừa, kem… Những thực phẩm chứa chất béo transfat như: Đồ ăn chiên đi chiên lại, thực phẩm đóng hộp, thức ăn được chế biến sẵn, đồ đông lạnh, bánh ngọt… cũng là những loại thức ăn nên tránh.

- Các loại mứt trái cây, trái cây khô sấy: Đây là những thực phẩm có thành phần dinh dưỡng cao nhưng lại chứa lượng đường rất lớn, không phù hợp với bệnh nhân tiểu đường.  

bệnh tiểu đường không nên ăn các loại hoa quả sấy khô

Hạn chế tuyệt đối các loại hoa quả sấy khô

- Sữa: Trong sữa có chứa nhiều chất béo, thành phần này làm giảm đề kháng insulin, ảnh hưởng rất xấu đến bệnh nhân tiểu đường.

Những loại đồ uống có cồn, sản phẩm chứa chất kích thích: Bệnh nhân cần tránh xa những loại đồ uống này, vì khi nó kết hợp với những loại thức ăn có đường khác, lượng đường trong máu sẽ tăng lên không thể kiểm soát được.

3. Nguyên tắc chung xây dựng thực đơn cho người bệnh tiểu đường

Chế độ ăn uống của bệnh nhân tiểu đường cũng có nhu cầu cung cấp năng lượng như người bình thường, nhu cầu phụ thuộc vào độ tuổi, giới tính, công việc, thể trạng.

Với những người lao động nhẹ, cần 30kcal/kg/ngày, những người lao động nặng cần 40-45kcal/kg/ngày, nếu cần giảm cân cũng phải cung cấp 20kcal/kg/ngày và nếu đang điều trị nội trú, năng lượng cung cấp cần đủ 25kcal/kg/ngày. Dựa vào nguyên tắc trên, nếu ăn thiếu hoặc thừa năng lượng đều sẽ khiến lượng đường máu trong cơ thể rơi vào trạng thái nguy hiểm.

Các chuyên gia từ Viện dinh dưỡng Quốc gia cho hay, tỉ lệ giữa các thành phần sinh năng lượng trong bữa ăn hàng ngày của người bệnh tiểu đường sẽ rất tốt nếu nằm trong mức dưới đây:

- Lượng protein nên đạt 15-20% năng lượng khẩu phần ăn.

- Lượng chất béo cung cấp tốt nhất khoảng 20-25%, không được vượt quá 30% tổng số năng lượng khẩu phần.

- Tỷ lệ năng lượng do gluxit cung cấp cần phải đạt 50-60% trong tổng số năng lượng khẩu phần.

- Cung cấp chất xơ cho cơ thể khoảng 30-40g/ngày, vì chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu, sau bữa ăn, đường sẽ không bị tăng đột ngột mà tiêu hóa và hấp thụ từ từ.

- Cần hạn chế muối trong muỗi bữa ăn, lượng muối nạp vào cơ thể tối đa là 6g/ngày.

- Ngoài ra, chế độ ăn phải giàu chất xơ, vì chất xơ giúp ngăn chặn việc tăng glucoza, cholesterol, làm chậm lại quá trình hấp thu đường vào máu. Bạn nên ăn khoảng 35-40g/ngày.

- Bên cạnh đó, bữa ăn còn phải có các thực phẩm giàu vitamin xuất hiện trong bữa ăn, đặc biệt là vitamin nhóm B.

- Nên chia nhỏ các bữa ăn trong ngày để kiểm soát được lượng đường huyết trong cơ thể. Không được để lượng đường huyết tăng quá mức sau bữa ăn hoặc hạ quá thấp khi bị đói.

- Không được bỏ bữa, ăn đúng giờ, ăn lượng vừa phải. Thức ăn nên chế biến ở dạng hấp, luộc, hạn chế rán, xào, nướng với mỡ…

tuyệt đối không được uống rượu bia đối với người bị tiểu đường

Tuyệt đối không sử dụng chất kích thích khi mắc bệnh tiểu đường

4. Tham khảo chế độ ăn cho người bị bệnh tiểu đường tuýp 2

Thừa cân, béo phì là một trong những nguyên nhân chính gây ra tiểu đường tuýp 2. Lượng đường trong máu bị chế độ ăn uống cho người tiểu đường ảnh hưởng rất lớn. Dưới đây là chế độ ăn trong ngày cụ thể mà người bị tiểu đường loại này có thể tham khảo:

- Chế độ ăn dành cho bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 cần đảm bảo: 50% rau củ không chứa tinh bột, 50% sẽ bao gồm các thực phẩm khác như ngũ cốc nguyên hạt, đậu, sản phẩm từ sữa tách béo, trái cây tươi…

- Chia nhỏ bữa ăn: Chia nhỏ bữa ăn thành 5 bữa bao gồm ăn sáng, ăn nhẹ, ăn trưa, ăn nhẹ và ăn tối.

- Không được bỏ bữa sáng: Tuyệt đối không được bỏ bữa sáng trong chế độ ăn đối với bệnh nhân bị tiểu đường, bữa ăn sáng phải cung cấp đủ lượng chất béo, ngũ cốc nguyên chất và chất xơ.

- Bữa trưa cần nhiều rau xanh: Tốt nhất là không nên ăn những thực phẩm bên ngoài, bữa trưa của người bệnh tiểu đường cần có nhiều rau xanh, nên ăn thêm trứng luộc và các thực phẩm cung cấp protein.

- Cung cấp nhiều protein nạc cho bữa tối: Bữa tối sẽ được đảm bảo nếu cung cấp đủ lượng protein nạc, rau xanh và một lượng ít tinh bột, theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, thịt nạc chứa nhiều protein, rất thích hợp cho bữa tối của người bệnh tiểu đường. 

- Các thực phẩm nên ăn trong bữa ăn nhẹ như: Rau quả, trái cây, bơ, đậu phộng không đường, quả hạch…

- Uống đủ nước, nhất là các loại nước uống tốt cho sức khỏe như nước ion kiềm. Hiện nay, đối với bệnh tiểu đường, nước ion kiềm được xem là loại nước có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh tích cực (>>Xem thêm: chữa bệnh tiểu đường ở đâu là tốt nhất) Nước ion kiềm được dùng để uống hằng ngày tốt cho bệnh tiểu đường nói riêng và bệnh mạn tính nói chung, phòng chống biến chứng bệnh, giảm thiểu các triệu chứng nguy hiểm của bệnh.

[Truyền hình VTV9]: Tiến sỹ, lương y Ngô Đức Vượng nước ion kiềm bí quyết sống trường thọ của người Nhật

> Xem thêm:

Trên đây là tổng hợp những thực phẩm nên ăn, nên kiêng và nguyên tắc chế độ ăn uống của người bệnh tiểu đường, bên cạnh ăn và chọn nước uống tốt cho sức khỏe, người bệnh cần kết hợp luyện tập và dùng thuốc điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ để có thể kiểm soát bệnh một cách tốt nhất.

Tin liên quan

Back To Top